Als ik na weer een te korte nacht, 's ochtends in de file mijn ogen opmaak, merk ik dat ik mij naar de eindstreep van het jaar sleep en dat dat zijn tol begint te eisen. De matige verlichting boven mijn spiegeltje matst me nog. Iedereen om mij heen snottert en hoest zich door de laatste loodjes van 2011 heen. Op weg naar een nieuw jaar vol goede voornemens en met de heilige belofte om van alles in het oude jaar achter te laten. Het terugblikken en het opmaken van de balans om vervolgens met een schone lei te beginnen, geeft me ieder jaar weer het gevoel dat ik een soort beoordelingsgesprek met mezelf voer, waarin de 'targets' vooraf onvoldoende helder zijn vastgesteld.
Toen ik als kind voor het eerst met mijn ouders op vakantie naar het buitenland ging, moest ik heel hard huilen. Ik was bang dat, als we eenmaal de Duitse grens zouden passeren, ik hen niet meer kon verstaan. Alles zou daar immers anders zijn, zo was me vooraf uitgelegd. Mijn kinderlogica werd vertederd weggelachen. Maar als we de grens tussen het oude en het nieuwe jaar overgaan, doen we eigenlijk precies hetzelfde. Als we om twaalf uur vuurwerk afsteken, doen we net alsof alles anders wordt. De pieken en dalen van het afgelopen jaar krijgen een plek in een museum en we stappen de lege toonzaal van het nieuwe binnen.
Dat is volgens mij de oorzaak van de grootste kater in de eerste januaridagen. Als de mist van het feest is opgetrokken, blijkt dat er nauwelijks iets is veranderd. We hebben onszelf gewoon meegenomen, de eindstreep over. Die dus helemaal geen eindstreep is. En ook geen begin van alle nieuwe zaken. Oud en nieuw is gewoon een feest met veel bubbels en oliebollen en andere rituelen waarvan we de oorsprong allang zijn vergeten.
Ik kan het me natuurlijk weer voornemen minder hard te werken en consequent drie keer per week hard te lopen. Die voornemens staan voor meer rust en regelmaat in mijn leven, waarvan ik betwijfel of ik dat wel wil. Voor het komende jaar ben ik eruit: geen vage voornemens of zelfgeschreven horoscopen meer, waarmee ik naarstig grip probeer te krijgen op wat me het komende jaar te wachten staat. Zodat mijn voornemens niet meer aan het einde van het jaar kunnen verworden tot spijt, omdat ze onvervuld zijn gebleven. Want ik ben daar zelf bij, het hele jaar.
Ik vind dat een geruststellende gedachte. Dat ik inmiddels weet dat mijn ouders nog steeds Nederlands met me praten als we de grens over gaan. Dat ik zelf veranderingen in gang kan zetten als ik dat werkelijk wil. Ik neem mijzelf immers mee naar 2012, net als iedereen die me dierbaar is.
Verschenen in het Financieele Dagblad
Ik heb niks met voetbal en al helemaal niet met Johan Cruyff. Ik begreep weinig van de mateloze bewondering voor iemand die gewoon heel goed kan voetballen en vond het gedweep met zijn kromme Nederlands nogal overdreven. Toegeven, sommige van zijn verhaspelingen zijn best geestig maar om er een heel managementboek aan te wijden vond ik onzinnig.
Sinds de Ajaxsoap met Cruyff als onbetwiste hoofdrolspeler, ben ik honderdtachtig graden omgedraaid: met fascinatie volg ik mijn held. Terwijl hij jarenlang vanaf de zijlijn alles op en rond het voetbalveld had voor- en nabeschouwd, kreeg hij eindelijk een formele leidinggevende positie om zich in te zetten voor ‘zijn’ club. Met spanning wachtte ik af wat hij met die verantwoordelijkheid zou doen.
Precies hetzelfde wat hij al jarenlang deed: overal iets van vinden, nergens echt verantwoordelijkheid voor nemen én overal mee wegkomen. Visualiseer hem in een smoking en de gelijkenis met James Bond is verbluffend. Altijd ontspannen voor de camera, al zijn de gemoederen om hem heen nog zo verhit. Onbereikbaar op cruciale momenten, want hij is als laatste Nederlander niet in het bezit van een mobiel, wat niemand gelooft en toch accepteert. Het zijn de momenten waarop James het te druk heeft met het verleiden van een ‘femme fatale’ of het zichzelf toedienen van een electroshock om zijn hart weer op gang te krijgen (een van de meest ongeloofwaardige scenes uit Casino Royale). Hoe wreed en slim zijn tegenstanders ook zijn, hij komt altijd met een smetteloos wit overhemd tevoorschijn uit explosies, onderzeeërs en auto ongelukken. Glimlachend zien we het aan, nieuwsgierig naar zijn volgende voorspelbare zet, met het volste vertrouwen in een goede afloop.
Want James zit er zelden naast. Zijn mensenkennis is feilloos en onraad ruikt hij tijdig. Net zoals Cruyff de gave heeft om elk spel te doorzien, al zegt hij het zelf. James heeft alleen wat minder tekst nodig en handelt om het kwaad de wereld uit te helpen. Dat maakt James een ‘action hero’, die bovendien niet bestaat. En Cruyff de ultieme leider die vanuit de loge roept hoe het eigenlijk zou moeten, zijn omgeving tot ontploffing brengt en precies op tijd weer verdwijnt.
Misschien ben ik een wanhopig verliefde Miss Moneypenny die tegen beter weten in blijft hopen dat hij op een dag ophoudt met zijn omtrekkende bewegingen en vluchtige affaires met foute vrouwen. En eindelijk wél kiest voor zijn ware liefde, zich eraan verbindt met alle verantwoordelijkheden die daarbij horen. De club als familie, waarin je je nou eenmaal aan elkaar irriteert en ruzie maakt en de rommel opruimt. Omdat je er zoveel van houdt.
Ik vind het wel een mooie kerstgedachte.
Verschenen in het Financieele Dagblad
Strategie 2012: dromen gegrond in de nieuwe realiteit
Onze strategie 2012 gaat over onze intenties: de dromen & plannen die we werkelijkheid willen laten worden. Niet vanuit een analyse van de markt of wat anderen doen, maar simpelweg op basis van wat we zelf belangrijk en leuk vinden om te doen. ‘shoot for the stars and you will land on the moon’ is het motto.
Intentie 1 = 100% betekenis
Dat wat we doen moet ‘ertoe doen’, we willen meer organisaties begeleiden op weg naar meer betekenis, relevantie & inspiratie voor hun klanten en medewerkers. ‘real-life’ veranderreizen (soms ver weg in Afrika of India, dan wel dichtbij huis in de buurt), waarin de traditionele grenzen van strategie, leiderschap, marketing en hr vervagen.
Intentie 2 = ontmoetingsplaats
Ons mooie ‘home’ in de bossen van austerlitz moet de ‘maatschappelijke business inspiratieplek’ van nederland worden. In 2012 organiseren we onder meer ‘dromendiners’ waarin ondernemers & leiders van organisaties elkaars dromen leren kennen. Ook introduceren we ‘duurzaam & inspirerend’ vergaderen in ons mooie pand. We verhuren bijzondere ruimtes met duurzame service: heerlijk biologisch eten & drinken.
Intentie 3 = groei in India, presence in Afrika
Onze vestiging in India groeit snel, geleid door jaikumar met zijn lokale team. We willen deze groei doorzetten en ons ideaal waarmaken om ook in india corporates te verbinden met communities. Onze roots liggen in Afrika en komend jaar willen we een (kleine) vestiging openen in Afrika, om met afrikaanse talenten aan de toekomst te werken.
Intentie 4 = future leaders op de kaart
Al jarenlang organiseren we voor jonge leiders fantastische ontwikkelingstrajecten die zakelijk & maatschappelijk verschil maken. Sinds dit jaar hebben we een aparte organisatie die zich full-time & met full-commitment richt op high potentials, studenten en jongeren. In 2012 gaan we future leaders, masters of awareness, als merk op de kaart zetten.
Intentie 5 = duizenden ondernemers kansen geven
Sinds enkele jaren zijn we bezig met ons droomproject: een mobiele school voor ondernemers in ontwikkelingslanden. Duizenden ondernemers in India en Afrika hebben het talent en de ambitie om hun eigen business te runnen. Waar het hen aan ontbreekt is relevante opleidingsmogelijkheden: te ver weg, te duur of gewoonweg niet aanwezig. In 2012 vindt de eerste pilot plaats in india en we gaan daarna opschalen met hulp van onze klanten en relaties in nederland. To be continued...
Intentie 6 = veel impact, nog meer plezier
‘it is nice to be important, but nicer to be nice’ zeggen ze in Afrika. Als Better Future-team hebben we de ambitie om belangrijk te zijn, maar vooral ook om met onze klanten en met elkaar plezier te hebben in wat we doen. Naast veel hollen willen we ook vaker stilstaan.
Intentie 7 = oprechte, verrassende & duurzame service
Better Future is een kleinschalige onderneming en we willen onze klanten ten alle tijden persoonlijke en oprechte aandacht geven. Met de veelheid aan werk & drukte als excuus, zijn we soms niet in staat te voldoen aan de hoge eisen die we onszelf stellen op dit gebied. In 2012 investeren we daarom in verdere professionalisering van onze back-office.
Tijdens mijn pubertijd dacht ik nog dat er na die crisis vol pukkels en onzekerheden alleen nog rimpelloze jaren voor me lagen. De midlife crisis leek in de jaren tachtig alleen voorbehouden aan mannen, die na hun veertigste hun jeugdjaren herbeleefden en een motorrijbewijs en/of jongere vriendin namen. Vrouwen kwamen gewoon in de menopauze. Punt. Wonderlijk, maar ‘crisisgewijs’ best overzichtelijk.
Ingehaald door de tijd weet ik inmiddels beter. Rond de eeuwwisseling ontstond de dertigers- of ‘quarterlife’-crisis met dilemma’s als wel of geen relatie, uitgestelde kinderwensen en onmogelijke combinaties van carrières en kinderen. Als opbrengst van de emancipatie leden mannen én vrouwen aan deze crisis. Boeken, workshops, praatprogramma’s, alles werd van stal gehaald voor de dolende dertiger. Nu het meeste daarover wel gezegd is, hebben we er weer een crisis bij: de twintigerscrisis. ‘21 en een burnout’ las ik afgelopen weekend in Volkskrant Magazine. De VPRO-documentaire ‘Alles wat we wilden’ sloeg een jaar geleden al alarm. Twintigers van nu hebben zo veel mee aan mogelijkheden, dat ze druk ervaren om bovenmenselijk te presteren. Sociale media bieden wereldwijde podia waardoor twintigers van gekkigheid niet meer weten wat ze willen etaleren. Uitblinken is de norm en van ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’ hebben zij nog nooit gehoord. Foto’s op Facebook en twitterberichten stellen de werkelijkheid voor als een feestende goednieuwsshow. Iedereen stuwt elkaar op. “In mijn kringetje (...) kreeg je het idee dat je mislukt was als je voor je 21ste nog geen boek had geschreven”, aldus een multitalent van 27. Zo rolt de een na de ander over zijn toeren van zoveel keuzes en prestatiedruk een burnout in.
Zo crisissen we vrolijk verder. Het wordt tijd dat dat een werkwoord wordt. Iedereen heeft recht op zijn eigen crisis. Maar op zijn minst ook op relativering van die crisis. Het zijn immers nogal luxeproblemen, al die keuzecrises. Ik denk dat de volgende crisis is voorbehouden aan Henk en Ingrid. Of Youssef en Destiny. We zijn namelijk niet allemaal bestsellerschrijvers, de nieuwe Mozart of premier van Nederland voor ons dertigste. En ook niet daarna.
Het goede uit gewone mensen halen, daar gaat het volgens mij om. Dat vraagt om heel wat meer leiderschap van onszelf en van degenen met wie we werken en leven dan het verder brengen van die paar uitzonderlijke genieën, die de weg naar de top toch wel vinden. Misschien zijn onze keuzes wel niet zo eindeloos en verlammen we twintigers, dertigers en midlifers onnodig met zelf gecreëerde problemen.
Verschenen in het Financieele Dagblad
Doordat mijn nichtje en neefjes vol overgave geloven in Sinterklaas, was pakjesavond voor mij weer net als vroeger. Misselijk van de marsepein zongen we liedjes en vol ongeloof riepen we ‘ooooh’ bij het zien van zakken vol cadeautjes. Als na een uur wordt aangebeld en er zelfs tot mijn verrassing een Sinterklaas — heel verantwoord zonder zwarte Pieten — voor de deur staat, nemen wij onze posities zonder nadenken in. Lieke (6) verdwijnt eerst huilend bij haar vader op schoot en ontdooit weer als Sint haar even met rust laat. Pim (2) verkiest na twee minuten het spelen met zijn barbies boven een goed gesprek met de goedheiligman. Hidde (4) staat als een onverschrokken ridder pal voor Sinterklaas, handen in zijn zij. Om hem te vertellen dat hij echt niet bang is voor Sinterklaas en dat hij de sterkste is van iedereen. Wij, de Grote Mensen, doen er een beetje lacherig over en volgen vol bewondering het spel van deze hulpsinterklaas. Hij vindt precies de juiste toon en breekt bij alle drie op een totaal andere manier het ijs en haalt hun eigenheid naar voren.
Terwijl ik hem uitleg wat ‘tante Annemarie’ voor werk doet, realiseer ik mij dat Sinterklaas het goed bekeken heeft. Met zijn maffe pak, witte baard en dat boek met al die aantekeningen verzameld door zijn informanten. Zijn rol geeft hem een vrijbrief iedereen stevig aan de tand te voelen, prikkelende vragen te stellen, hier en daar een stichtelijk woord uit te delen en het geheel af te hechten met een cadeautje.
Het werk van de Sint klinkt als de droom van organisatieadviseurs. Geen nachtwerk om spreadsheets met moeizaam geformuleerde onderbouwingen te produceren. Of eindeloze klank- en stuurgroepbijeenkomsten waarin iedereen het eens moet worden. Gewoon je oor te luister leggen bij goed geïnformeerde bronnen, daar je conclusies uit trekken en er wat persoonlijke feedback aan koppelen. Laagje ironie erover, en klaar!
Natuurlijk hangt veel af van de act zelf. Sint kan nog zo goed geïnformeerd zijn, hij moet wel aansluiting vinden bij het gezelschap waar hij als vreemdeling in terechtkomt. Steeds weer dringt hij een kamer binnen vol jarenlang zorgvuldig opgebouwde patronen, irritaties en onderlinge grapjes. Net als een hechte afdeling in een bedrijf, maar dan met relatief weinig verloop. De hulpsint hield ons één voor één een spiegel voor én liet ons weer even kind zijn. Daardoor zagen we al die rare en mooie eigenschappen van onszelf en elkaar opnieuw, met lichtheid en mededogen.
Hulpsinterklaas & Co. kunnen zonder moeite een bloeiende adviespraktijk beginnen.
Verschenen in het Financieele Dagblad