"De schoonheid van Afrika
Groots en overweldigend
Soms piepklein
Een gebaar, een lach
De vrouw op de markt
De bontgekleurde vogel
Die me opzoekt
Het leven in zijn volheid
Hard en zacht
Ruw en vertederend
In tegenstellingen
Ontstaat ware schoonheid
Inzicht door contrast
Contact met de rode aarde
Volledig mens kunnen zijn"
Dave Jongeneelen
During our Connecting the Dots leadership program in India we experienced the work and impact of Grameen Koota, a financial service provider for 450,000 women in rural areas. After a session in which we asked 40 women to share their ambitions, dreams and struggles, one of the participants from Europe, Faiza, declared that she was very proud on these women and what they had accomplished. And that they actually achieve more than many women in the western world. A statement from the heart.
After the session, all women thanked Faiza personally one by one. You could see they were touched and this touched Faiza. One of the women showed her cows, that she had bought through a loan, and suddenly the two women embraced each other for a longer time. A heart to heart connection was established. Isn't this the foundation to start changes?
Op vakantie in 2001 in West Afrika, de week voor 9/11, de dag die de wereld zal schokken en veranderen. Mijn wereld verandert ook in deze week. We bezoeken dorpen in het binnenland van Gambia en willen een koffertje met kinderkleding ergens achterlaten. Tamsir (lokale projectmanager) vangt ons op, met grote ogen van verbazing. We kijken naar kaal beton en droog gras. Tamsir lijkt wezenlijk anders te kijken en vertelt over zijn dromen: 'Hier komt de school, daar de kliniek en iets verder op de winkels van de ondernemers in het dorp'. De passie, kracht en doortastendheid spatten er van af. Ik ga van mijn hoofd naar mijn hart. Geen weg terug.
De daaropvolgende dagen brengen we door met Ousman, leider van de ontwikkelingsorganisatie. Inspirerend en wijs man die simpelweg stelt: 'When good people meet good things will follow'. Hij schetst zijn wens: 'Wij willen het talent en ondernemerschap van mensen in de dorpen verder ontwikkelen. Dat is belangrijker dan geld'. Een half jaar later zeg ik mijn baan op bij Hay Group. Geen weg terug.
In 2003 start Better Future officieel. Het begin van het avontuur van mijn leven. Vanuit idealen een business opbouwen, kan dat wel? Je dromen echt achterna gaan? Het antwoord is: ja, dat kan. Simpelweg door te doen en je hart te volgen. Door mensen op te zoeken en je dromen te delen. Samen optrekken om creatief te ondernemen. Vanuit de oprechte wens iets te betekenen voor een ander. Geen weg terug.
We zijn trots op waar we staan. Als sociale onderneming bedienen we de top van het bedrijfsleven, wereldwijd opererende NGO's maar bovenal ook de Tamsirs en Ousmans van deze wereld. We doen betekenisvol werk op een ondernemende manier en realiseren daarin successen en teleurstellingen. We gaan door op het gekozen pad vol energie en overgave. 'Small beginnings can lead anywhere,' aldus Ousman. Geen weg terug dus. Gelukkig maar.
Dave Jongeneelen, oprichter Better Future.
Hoe kom je tot echte innovatie en maatschappelijke bijdragen? We zijn met een groep van Zwitserleven op stap in Nederland. Ervaren wat er nodig is, zien wat er mogelijk is en van daaruit nieuwe werkelijkheden creëren. Bij het Wereldnatuurfonds zijn we bewust gemaakt van de noodzaak van duurzame transformatie. Bij InterfaceFLOR, een vloertapijtenfabrikant, zien we een bedrijf dat een prachtvoorbeeld is van dat mogelijk maken. In alle facetten van de bedrijfsvoering is ‘Mission Zero’ doorgevoerd: vanaf 2020 zal Interface nul ‘carbon footprint’ achterlaten.
Daarna een bijzondere ontmoeting met jongeren met een psychiatrische achtergrond bij Zonnehuizen. Samen koken we een topmaaltijd. Dit diner raakt ons nog het meest. Zo dichtbij, zo fragiel. Je zou zo een baan in de horeca voor ze willen organiseren.
Voor het grote doel, een gezonde aarde, en voor het kleine doel, die jongeren om de hoek, gaan we verder aan de slag. Wat kan een pensioenverzekeraar als Zwitserleven vanuit de bedrijfsvoering bijdragen? Ik zie iets voor me waarbij we iets toevoegen aan die verleidelijke palmstranden – het verantwoorde Zwitserleven Gevoel.
Ooit had ik een Brabants vriendje voor wie ik carnaval vierde. Ik herinner me een bedompte ruimte waarin te veel mensen, verkleed in kinderachtige outfits, dansten op muziek waar ik niets mee kon. Iedereen leek blij en ik begreep er niets van. Het leek alsof ik de toegangscode voor het feest niet kende. In mijn geleende kostuum keek ik doodongelukkig en voelde me Groningser dan ooit.
Tijdens een werkreis door Uganda afgelopen week, reisde ik in gedachte heel even opnieuw langs die feestzaal in Tilburg. Onderdeel van het leiderschapsprogramma voor Nederlandse en Ugandese deelnemers dat collega D., M. en ik afgelopen week begeleidden, is het slotfeest. Daarop wordt de ontlading van een week hard werken gevierd. Culturele eigenaardigheden worden uitvergroot en toenadering naar elkaars cultuur wordt onderstreept. Mijn collega’s praten me voor dat feest een Afrikaanse jurk aan. M. heeft een gewaad uit Tanzania inclusief hoofdtooi bij zich, en D. koopt zonder aarzeling een Afrikaanse kiel. De ‘peer pressure’ wint. Met tegenzin hijs ik me in een blauw met bruin gewaad. Hangend om mijn tengere lijf lijkt het net een bungalowtent zonder scheerlijnen. Mijn gezicht komt bij elke volgende jurk ongelukkiger te staan en wakkert de slappe lach van mijn collega’s steeds verder aan. Als de verkoopster ook nog boos wordt, teleurgesteld over de omzet die ik haar niet zal bezorgen, geef ik bijna op.
Naaiatelier ‘Blessed Fashion’ biedt uitkomst en maakt een jurk op maat. Iets straks tot net over mijn knie, met pofmouwen uit traditioneel afrikaanse stof.
Onwennig sta ik de volgende dag voor de spiegel in mijn feestjurk. Bijna tegen de muur geplakt schuifelen D. en ik de eetzaal binnen. Gedecideerd lopen we via het buffet naar een tafel en weten niet hoe snel we ons moeten verdiepen in het eten. Hoe anders doet M. haar entrée. Zich volledig bewust van haar indrukwekkende verschijning, begroet ze elke tafel uitbundig en nodigt uit tot complimenten. Die ze terecht krijgt.
Hoe kan het toch dat ik me in mijn maatwerk jurk zo ongemakkelijk voel, terwijl ik met gemak op een podium klim als het gaat over mijn vak. Dat ik geniet van verhalen vertellen over leiderschap en dat zonder gêne persoonlijk maak. Geen blad voor de mond neem als het gaat om het ontwikkelen van mensen en organisaties. Gedreven door passie, ambitie en ongetwijfeld mijn ego trek ik soms spreekwoordelijk een veel te grote broek aan. Soms vind ik mezelf terug in een situatie waarvan ik me pas halverwege afvraag of het niet wat hoog gegrepen was. Het loopt meestal goed af en het stuwt me voorwaarts. Het past in elk geval bij mij. Dat is precies wat maatwerk onderscheidt van een verkleedpartij.
'Verschenen in het Financieele Dagblad'
Jaikumar en ik geven een training voor 30 managers en trainers van Grameen Koota, een bank voor de armen in verschillende staten van India. Grameen Koota is een droomklant: een organisatie die 350.000 klanten bedient in de dorpen van India en echt open staat voor vernieuwing om haar sociale impact te vergroten. Deze dagen geven we een training die uiteindelijk doorgegeven wordt aan 2.000 medewerkers in de organisatie. We leiden deze lokale mensen op in het bouwen van sterke teams, geven van presentaties, leren feedback geven en ontvangen en het elkaar coachen naar een next level.
Vanochtend zijn we gestart met 'presence'. Dat wil zeggen: in het hier en nu aanwezig zijn en je volledige aandacht gebruiken om een boodschap over te brengen. We staan op een grasveld tussen hoge bomen, alle kleuren groen om ons heen. Het ene moment hebben we een mooie stilte met alleen geluiden van vogels op de achtergrond als iedereen zich in zichzelf terugtrekt, het volgende moment veel geschreeuw als we de opdracht geven te laten zien en horen dat ze er zijn: 'Here I am'! Iedereen heeft veel lol. En onderwijl groeien de zaadjes van zelfbewustzijn en het geloof dat je een groter verschil kunt maken. Better Future: it's in you, wordt hier waargemaakt.
In april 2011 hadden we het voorrecht om met Send a Cow Uganda en de boeren verbonden aan deze organisatie te werken. Met Nederlandse deelnemers vanuit verschillende organisaties en Oegandese medewerkers van Send a Cow hebben we een week gewerkt aan persoonlijke groei en vraagstukken vanuit de boeren.
Een van de Oegandese deelnemers was Timothy. Hij is verantwoordelijk voor de projecten van Send a Cow in het noorden van Oeganda én heeft zelf een opleidingscentrum voor boeren in de buurt van Kampala in het zuiden. Twee banen, twee levens, één passie: boeren zo ondersteunen dat ze technisch en als ondernemer voor hun eigen inkomen en voeding kunnen zorgen. En ja, net zoals in Nederland is Timothy een druk baasje en staat zijn telefoon niet stil.
Tijdens de eerste dag van het programma, waarop we vooral bezig zijn met elkaar leren kennen, loopt Timothy regelmatig weg om zijn telefoon op te nemen. Dat kost hem dansjes voor de groep, maar vooral ook verstoring van zijn proces met zichzelf en in de groep.
Na zijn eerste coaching en een paar ontbijtsessies realiseert hij zich dat het zo niet werkt, niet voor hem en niet voor de groep, en besluit direct iets te veranderen. Hij belegt een telefonische vergadering met zijn team in het Noorden, zijn teamleden van het programma zitten eromheen en luisteren, vol verbazing en ontzag, mee. Timothy vertelt zijn mensen ongeveer het volgende: ‘Ik vertrouw jullie, jullie zijn toppers in jullie werk en ik weet dat jullie het werk aankunnen, ook zonder mij. De rest van de week ben ik er niet, neem de beslissingen die nodig zijn, ga er voor en sta voor wat je doet. Als ik terugkom is het werk gewoon gedaan en als er iets mis is gegaan kijken we samen hoe het anders had gekund’. Zijn team is trots en verheugd dat ze deze ruimte krijgen. Timothy wordt de rest van de week niet meer door hen gebeld. Hij kan zich helemaal richten op (andere) leerpunten voor zichzelf en geniet van de spiegels die hij voor krijgt.