Nieuwsgierig begon ik aan Richard Bransons boek 'Screw business as usual'. De titel prikkelt en past bij mijn beeld van deze dwarsdenker. Als avonturier bestookt hij de wereld al jaren met zijn Virgin-labels en inmiddels zoekt hij het in de ruimtevaart. En nu dus in het sociaal ondernemerschap.

Als een bedrijf niet geld verdienen als enige en hoogste doel heeft, maar erop gericht is banen te creëren én zo sociale en maatschappelijke problemen op te lossen, dan is het een sociale onderneming. Winst als middel in plaats van doel. Het is best een logisch antwoord op de vraag hoe het verder moet, nu de verschillen tussen arm en rijk blijven groeien, de luchtbellen van de financiële markten worden doorgeprikt en we niet uitgepraat raken over graaiers. Nadat hij zelf jarenlang zijn ervaring en bezit had vergaard in het oud-economisch denken, begon Branson onrustig te worden. Het moest toch radicaal anders kunnen?

Als in een achtbaan neemt sir Richard me mee langs zijn ideeën. Met ‘stop saving, start reinventing’ raakt hij de kern. Geen tekorten dichten met geld, maar met een klein startkapitaal lokale ondernemers creatief leren ondernemen zodat zij zichzelf, hun gemeenschap en hun land vooruit kunnen brengen. Halverwege het boek ben ik volledig in de war. Zijn enthousiasme spat van de pagina’s. Evenals het gemak, waarmee hij vertelt dat een gesprek met hem de basis vormde voor Al Gore’s film An inconvenient truth en hij actrice Kate Winslett opvoert als huisvriendin.

Ik slinger tijdens het lezen heen en weer tussen het tintelende gevoel dat het toch goed komt met de wereld en de twijfels over zijn goednieuwsshow. Iets te makkelijk stapt hij heen over ‘business as usual’, waar de meeste mensen nu van leven. Twee pagina's verder besef ik dat als ondernemers zoals Branson een onomkeerbare verandering in denken en doen bewerkstelligen, het zeker kan lukken. Dat er mensen zoals hij nodig zijn, die het bestaande op de kop zetten en laten zien dat het wél kan.

Als ik op zoek was geweest naar keihard bewijs voor een succesformule, dan kwam ik er met dit boek niet uit. Branson houdt zich aan zijn eigen uitspraak ‘don’t confuse me with the facts’. Toch raakt hij de essentie van het ondernemerschap, waar ik volledig in geloof. Waarin sociale waarden leidend zijn, we de kracht van de gemeenschap weer benutten en onze talenten en winst inzetten om niet alleen voor onszelf maar ook voor onze omgeving te zorgen. Dat is tussen de regels door zijn boodschap: durf het echt anders te doen, vanuit vertrouwen, zonder dat je zeker weet of het lukt.

Verschenen in het Financieele Dagblad